Emerytura pomostowa pracowników służby zdrowia

Zgodnie z art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych prawo do tego świadczenia przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:

1. urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.;
2. ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;
3. osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;
4. ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w ustawie o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;
5. przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych lub ustawy o emeryturach i rentach z FUS; - wymóg usunięty na podstawie zmian w ustawie o emeryturach pomostowych, które weszły w życie od 1 stycznia 2024 roku;
6. po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych.

Odmowę przyznania prawa do emerytury pomostowej organ rentowy najczęściej uzasadnia tym, iż ubezpieczony po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Jest to skutek tego, iż wejście w życie ustawy o emeryturach pomostowych spowodowało znaczne ograniczenie liczby stanowisk pracy uprawniających do wcześniejszego przejścia na emeryturę, a co za tym poszło, w wielu wypadkach dotychczasowa praca w warunkach szczególnych straciła ten charakter.

W kontekście analizowanego w niniejszym wpisie zagadnienia należy zauważyć, iż zgodnie z treścią Działu XII Wykazu A zatytułowanego „Prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego” załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, za prace w warunkach szczególnych w służbie zdrowia traktowane były prace na oddziałach:

• intensywnej opieki medycznej,
• anestezjologii,
• psychiatrycznych i odwykowych,
• onkologicznych,
• leczenia oparzeń oraz ostrych zatruć w bezpośrednim kontakcie z pacjentami,
• prace w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych
• oraz prace lekarzy stomatologów.

Oznacza to, że pracą w warunkach szczególnych była praca wszystkich pracowników zatrudnionych w określanym oddziale czy zespole, a także lekarzy stomatologów.

Po wejściu w życie ustawy o emeryturach pomostowych wykaz prac uprawniających do świadczenia w niższym wieku, został znacznie ograniczony. Zgodnie bowiem z pkt. 23 i 24 załącznika nr 2 do tej ustawy są to prace personelu medycznego oddziałów psychiatrycznych i leczenia uzależnień w bezpośrednim kontakcie z pacjentami, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego oraz prace personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru. Oznacza to, że zakwalifikowanie danej pracy do prac o szczególnym charakterze odbywać się będzie już nie tylko przez pryzmat świadczenia jej w określonym oddziale czy zespole, ale będzie to zależało również od tego, czy danego pracownika będzie można zakwalifikować do personelu medycznego. Jak wskazuje bowiem Sąd Apelacyjny w Lublinie praca salowej polega m.in. na utrzymaniu czystości w placówkach ochrony zdrowia, przygotowaniu oraz podaniu posiłku. W dużej mierze wykonywana jest bez bezpośredniego kontaktu z osobami leczonymi w placówkach psychiatrycznych lub leczenia uzależnień. Czynności wykonywane przez salową nie mieszczą się zatem w kategorii przesłanek, które zostały wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z 2008 r. o emeryturach pomostowych.

Ważna!

Oznacza to, że pracownicy służby zdrowia, którzy świadczyli pracę w warunkach szczególnych przed wejściem w życie ustawy o emeryturach pomostowych, aby starać się o przyznanie emerytury pomostowej muszą wykazać, że zakres jego obowiązków na zajmowanym stanowisku po 31 grudnia 2008 roku odpowiada rodzajowi prac wskazanych w przywołanym pkt. 23 i 24 wykazu.