Przeliczenie emerytury bez art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej po wyroku Trybunału Konstytucyjnego

Pomagamy w sprawach dotyczących wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 roku – działamy na terenie całej Polski. Jeżeli ZUS odmówił Ci ponownego przeliczenia emerytury lub dokonując przeliczenia potrącił, o kwoty wcześniej pobranych świadczeń, skontaktuj się z nami – szybko ocenimy Twoją sytuację i wskażemy możliwe rozwiązania.

UWAGA! ANALIZA WSTĘPNA SPRAWY JEST BEZPŁATNA

Przeliczenie emerytury a art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej

Emeryci lawinowo składają wnioski o przeliczenie emerytury z pominięciem art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. (sygn. SK 140/20).

Chodzi o sytuacje, w których osoby pobierały emeryturę w obniżonym wieku (np. z tytułu pracy w szczególnych warunkach, emeryturę nauczycielską, górniczą, kolejową) w wyniku wniosku o tzw. wcześniejszą emeryturę złożonego przed 6 czerwca 2012 r., a następnie – po osiągnięciu wieku powszechnego nie wcześniej niż 1 stycznia 2013 r. – otrzymały drugą decyzję o emeryturze, już na nowych zasadach. Niestety, ta druga emerytura została sztucznie pomniejszona, o kwoty wcześniej wypłaconego świadczenia, na podstawie przepisu uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją.

Sądy powszechne coraz częściej uznają, że było to niezgodne z Konstytucją i że osoby w tej sytuacji mogą wnioskować o przeliczenie emerytury z pominięciem niekorzystnego przepisu. Pozwala to na uzyskanie emerytury w wysokości o około 2500 zł wyższej, wyrównania za 3 lata (w wysokości 36 krotności kwoty wzrostu emerytury – np. 2500zł x 36 = 90000 zł!) oraz odsetek.

Kto może skorzystać z ponownego przeliczenia emerytury?

W orzecznictwie sądowym można zauważyć istotne rozbieżności. Część sądów powszechnych orzeka na korzyść emerytów, zmieniając niekorzystne decyzje ZUS, inne zaś oddalają odwołania, pozostając przy dotychczasowej interpretacji przepisów.

Korzystne wyroki sądowe w sprawach o przeliczenie emerytury w związku z wyrokiem TK

Wśród wyroków zapadłych po wspomnianym orzeczeniu TK coraz częściej pojawiają się jednak rozstrzygnięcia korzystne dla ubezpieczonych, a co istotne są one prawomocne, co może zachęcać kolejne osoby do podejmowania kroków prawnych w celu ochrony swoich interesów.

Sądy orzekają na korzyść emerytów zasądzając:

• wyrównanie za trzy lata wstecz od daty złożenia wniosku o ponowne przeliczenie świadczenia,
• możliwość przeliczenia emerytury bez uwzględnienia wszystkich pobranych wcześniej świadczeń,
• oraz odsetki liczone od dnia 4 lipca 2024 r., tj. 30 dni od ogłoszenia wyroku TK.

Przywołać w tym miejscu wypada przede wszystkim prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie, VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 lipca 2024 r. (sygn. VI U 528/24), który stał się prawomocny na skutek wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 marca 2025 r. (sygn. III AUa 347/24), oddalającego apelację ZUS. Sąd Apelacyjny uzasadnił:

"Inaczej mówiąc, sytuacja prawna T. B., któremu w dniu (...) przyznano prawo do emerytury w wieku obniżonym z uwagi na pracę w szczególnych warunkach, a następnie decyzją z dnia 1 lutego 2021 r. przyznano emeryturę od (...) wobec osiągnięcia wieku emerytalnego i przy ustaleniu jej wysokości zastosowano odliczenie przewiedziane w art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej - jest analogiczna, jak kobiet urodzonych w 1953 r. i ma do niego odpowiednie zastosowanie wykładnia zaprezentowana w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r., P 20/16, a wzmocniona wprost wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r., SK 140/20 (OTK-A 2024/67). W wyroku tym Trybunał stwierdził, że art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej w zakresie, w jakim dotyczy osób, które złożyły wniosek o przyznanie świadczeń, o których mowa w tym przepisie, przed 6 czerwca 2012 r., jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji. Zaskarżona regulacja niewątpliwie doprowadziła do sytuacji, w której skarżący nie tylko został zaskoczony pomniejszeniem świadczenia emerytalnego, a także nie miał możliwości - podobnie jak każda osoba, która złożyła wniosek przed 6 czerwca 2012 r. - przewidzieć konsekwencji, jakie na mocy nowo wprowadzonych przepisów wiązały się ze skorzystaniem z prawa do wcześniejszego świadczenia. Tego rodzaju legislacja, w ocenie Trybunału, w żaden sposób nie mieści się w ramach wyznaczonych przez art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji.
[...] W przedstawionych okolicznościach fakt, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r., SK 140/20 nie został opublikowany, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy."

Na uwagę zasługuje również prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Bydgoszczy, VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 stycznia 2025 r. (sygn. VI U 2101/24), który utrzymał w mocy Sąd Apelacyjny w Gdańsku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, oddalając apelację ZUS wyrokiem z dnia 4 czerwca 2025 r. (sygn. III AUa 403/25). W uzasadnieniu wyroku czytamy m.in.:

„Zastosowanie wobec ubezpieczonej art. 25 ust. Ib ustawy emerytalnej prowadzi do rezultatu sprzecznego z [...] zasadą zaufania obywatela do organów państwa. [...] Nie mogli oni przewidzieć, że wypłacanie wcześniejszych emerytur wpłynie na sposób ustalania wysokości emerytury powszechnej.” W tej sprawie sąd dodatkowo zasądził wyrównanie świadczenia za okres trzech lat wstecz, licząc od miesiąca złożenia wniosku o ponowne obliczenie emerytury.

Wyrównanie za 3 lata wstecz osiągające znaczne kwoty bo nawet do 90 tys. zł (36 miesięcy x kwota wzrostu emerytury) zasądzają Sądy powszechne, tak też:
• wyrok Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w wyroku z dnia 15 października 2024 r. sygn. akt VI U 1016/24;
• wyrok Sądu Okręgowego w Częstochowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w wyroku z dnia 14 listopada 2024 r. sygn. akt IV U 320/24;
• wyrok Sądu Okręgowego w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w wyroku z dnia 28 listopada 2024 r. sygn. akt III U 423/24;
• wyrok Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej, Wydział VI Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w wyroku z dnia 10 grudnia 2024 r. sygn. akt VI U 1155/24;
• wyrok Sądu Okręgowego w Legnicy V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w wyroku z dnia 13 grudnia 2024 r. sygn. akt V U 502/24;
• wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w wyroku z dnia 10 stycznia 2025 r. sygn. akt VI U 1784/24;
• wyrok Sądu Okręgowego w Częstochowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w wyroku z dnia 15 stycznia 2025 r. sygn. akt IV U 1089/24;
• wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w wyroku z dnia 24 stycznia 2025 r. sygn. akt VI U 1594/24;
• wyrok Sądu Okręgowego w Toruniu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w wyroku z dnia 5 lutego 2025 r. sygn. akt IV U 934/24;
• wyrok Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w wyroku z dnia 11 lutego 2025 r. sygn. akt VI U 50/25;
• wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w wyroku z dnia 14 lutego 2025 r. sygn. akt VI U 1246/24;
• wyrok Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w wyroku z dnia 14 marca 2025 r. sygn. akt VII U 1462/24;
• wyrok Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w wyroku z dnia 25 marca 2025 r. sygn. akt VI U 193/25;
• wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach XI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w wyroku z dnia 2 kwietnia 2025 r. sygn. akt XI U 1307/24;
• wyrok Sądu Okręgowego w Toruniu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w wyroku z dnia 3 kwietnia 2025 r. sygn. akt IV U 1053/24;
• wyrok Sądu Okręgowego w Częstochowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w wyroku z dnia 14 kwietnia 2025 r. sygn. akt IV U 1104/24;
• wyrok Sądu Okręgowego w Przemyślu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w wyroku z dnia 25 kwietnia 2025 r. sygn. akt III 714/24;
• wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w wyroku z dnia 9 maja 2025 r. sygn. akt VI U 1454/24;
• wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach XI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w wyroku z dnia 12 maja 2025 r. sygn. akt XI U 1317/24.

W dziale 'Baza wyroków' zamieszczamy na bieżąco wyroki ze spraw emerytalnych wygranych przez kancelarię. W ostatnim czasie opublikowaliśmy wyroki z zakończonych trzech spraw w Sądzie Okręgowym w Lublinie, w których Sąd zmienił zaskarżone decyzje ZUS-u i ustalił wysokość emerytury z pominięciem art. 25 ust. 1b Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Dlaczego warto odwołać się z pomocą kancelarii?

Choć każda sprawa rozpatrywana jest indywidualnie, powyższe przykłady pokazują, że sądy coraz częściej przychylają się do argumentów emerytów. Warto więc rozważyć złożenie odwołania od decyzji ZUS – szczególnie w świetle rosnącej liczby korzystnych i prawomocnych orzeczeń, które mogą stanowić ważne wsparcie w dochodzeniu należnych praw, a także realnej możliwości zwiększenia wysokości emerytury o co najmniej 2-3 tys. złotych oraz otrzymania wyrównania za 3 lata (w zależności od daty złożenia wniosku o emeryturę powszechną).